Suvarma sistemləri

Suvarma sistemləri — suya qənaət və düzgün suvarmanın müasir yanaşması

Suvarma sistemləri — sadəcə suvarma demək deyil. Bu, bitkilərin məhz lazım olan anda, lazım olan miqdarda və düzgün sahəyə su verilməsini təmin edən mühəndislik həllər kompleksidir. Bu gün suvarma sistemləri parklar, bağlar, kənd təsərrüfatı sahələri, istirahət zonaları, fərdi həyətlər və istixanalarda geniş tətbiq olunur. Xüsusilə su qıtlığının real problem olduğu Azərbaycanda suvarma sistemləri artıq zərurətə çevrilib.

Niyə suvarma sistemləri abadlıq və kənd təsərrüfatında əsas vasitəyə çevrilib

Bitkilər mütəmadi və dəqiq suvarmaya ehtiyac duyur. Su çatışmazlığı nə qədər zərərli olsa, artıq suvarma da bir o qədər zərərlidir. Məsələn, gül kolları və qazon otları gündə orta hesabla 200–350 ml suya ehtiyac duyur (rəqəmlər şərtidir). 600 ml su vermək isə torpağın artıq nəm ilə yüklənməsinə, göbələk xəstəliklərinə və hektar ölçüsündə ciddi maliyyə itkisinə səbəb ola bilər.

**Suvarma sistemləri iki əsas problemi aradan qaldırır:

1. Az suvarma

2. Həddindən artıq suvarma**

Məhz bu dəqiqlik suvarma sistemlərini adi, əl ilə suvarmadan fərqləndirir.

Azərbaycanda suvarma sistemləri və su qıtlığı problemi

Hamımız bilirik ki, Azərbaycanda su ehtiyatları bol deyil. Xüsusən Abşeron və bəzi bölgələr təbii su ilə zəngin deyil və su əsasən kanallar və boru

xətləri vasitəsilə çatdırılır. Bağlar, qazonlar və yaşıl zonalar yaratmaq istəyi olsa da, reallıq bizi suya qənaət edən yanaşmalara məcbur edir.

Bu səbəbdən suvarma sistemləri artıq istənilən abadlıq və kənd təsərrüfatı layihəsinin ayrılmaz hissəsidir. Bu sistemlər suyu əl suvarmasına nisbətən 2–4 dəfə daha qənaətlə istifadə etməyə imkan verir.

Suvarma sistemlərinin növləri

1. Damcı suvarma sistemi

Ən qənaətcil suvarma üsuludur.
Üstünlükləri:

• su birbaşa kök zonasına verilir,

• buxarlanma itkisi minimumdur,

• gübrələrin su ilə birlikdə verilməsi mümkündür (fertigasiya),

• bağlar, üzüm bağları, istixanalar və əkin sahələri üçün idealdır.

2. Yağışvarı suvarma sistemi

Qazonlar, parklar və geniş ərazilər üçün ən məqbul seçimdir.
Üstünlükləri:

• təbii yağış effektinin yaradılması,

• suyun bərabər paylanması,

• böyük ərazilərdə yüksək effektivlik.

3. Avtomatlaşdırılmış suvarma sistemləri

Müasir suvarmanın əsasıdır:

• proqramlaşdırıla bilən kontrollerlər,

• torpağın rütubət sensorları,

• yağış sensorları,

• zonalar üzrə idarəetmə,

• mobil tətbiqlərlə uzaqdan idarəetmə imkanı.

Bu sistemlər suyun yalnız lazım olan vaxtda istifadəsini təmin edir.

Suvarma sistemlərinin texniki düzgün quraşdırılmasının əhəmiyyəti

Sistemin effektiv işləməsi üçün vacibdir:

• düzgün hesablanmış su təzyiqi (adətən 1.5–4 bar),

• filtrlərin quraşdırılması (xətlərdə tıxanmanın qarşısını almaq üçün),

• uyğun diametrli PND borular,

• suvarma zonalarının dəqiq hesablanması,

• çiləyicilərin və damcı xətlərinin optimal yerləşdirilməsi,

• avtomatika bloku və sensorların mütləq quraşdırılması.

Səhv quraşdırılmış sistem qəza, təzyiq itkisi, tıxanma və nəticədə bitkilərin sıradan çıxmasına səbəb olur.

Niyə suvarma sistemlərinə ehtiyacınız var

• Su sərfiyyatında 60%-ə qədər qənaət

• Məhsuldarlığın artması

• Bitkilərin sağlam böyüməsi

• Minimum insan əməyinə ehtiyac

• Tam nəzarət və planlaşdırma imkanı

Düzgün quraşdırılmış suvarma sistemi suyun hər damlasından maksimum fayda əldə etməyə imkan verir.